Gefeliciteerd! De radio en de jingle bestaan 100 jaar

Kleinzoon Tobias Idzerda (L) legt aan de verslaggever van
EenVandaag uit hoe het speeldoosje werkt.

06.11.2019 – Vandaag is het dan zo ver. De radio bestaat precies 100 jaar. En daarmee de jingle of de tune eigenlijk ook.
De komende dagen zul je Jingleweb regelmatig op radio én TV tegen komen. Maandag besteedde EenVandaag aandacht aan de opnamen die we vrijdag hebben gemaakt van het speeldoosje van Hans Idzerda. Zie daarover ons eerdere bericht hieronder. Bekijk de uitzending van EenVandaag.
Gisteren kon je in De Wereld Draait Door heel veel jingles horen in een speciale radio-TV-uitzending. Wij mochten de jingles daarvoor leveren
Vandaag om 17.35 uur hoor je Jingleweb op NPO Radio 5.

The New Cool Collective speelt een selectie van radiotunes tijdens DWDD – Foto Jingleweb

In het Kurhaus in Scheveningen en bij Beeld en Geluid in Hilversum zijn radio-events waar heel veel jingles te horen zullen zijn.

Zo kwam Tobias Idzerda aan bij de studio van Ziaja en Dorst.
Hij neemt het speeldoosje voorzichtig mee naar binnen, goed verpakt.

Hét speeldoosje van Idzerda in geluid

04.11.2019 – Hier is het dan: het geluid van het speeldoosje van Idzerda in zijn geheel. Voor de mede-freaks onder u zeggen we er meteen bij: dit is een voorlopige en provisorische opname. Over enige tijd komt de definitieve versie beschikbaar. Die kan pas worden opgenomen als het speeldoosje is schoongemaakt, gerestaureerd, als het bovenliggende glasplaatje tijdelijk is verwijderd (dat resoneert nu mee in de opname) en de beschadigingen aan het houten kistje zijn gerepareerd (kastje trilt hoorbaar mee). Het is niet duidelijk hoe lang dat alles duurt, dat hangt af van eigenaar Tobias Idzerda & familie. Tegen die tijd komen wij er op Jingleweb natuurlijk op terug.

De titels van de muziek die je hoort zijn:
1. Die Dollarprinzessin, een operette uit 1970 van de Duitse componist Leo Fall (1873–1925).
2. Schatzert ich möchte gern ein automobil (gegevens vooralsnog onbekend)
3. Die Geschiedene Frau, ook een operettemelodie van Leo Fall, nu uit 1909.

Volgens Tobias Idzerda is het niet duidelijk of zijn grootvader Hans Idzerda 1 van de 3 melodietjes gebruikte als tune, 2 stuks, of zelfs alle 3. De muziekjes kunnen wel slechts in 1 volgorde worden gedraaid. Al kan wel worden begonnen met 1, 2 of 3, afhankelijk van waar je stopt met het aan- en uitzetten van het speeldoosje.

De unieke opname is nu ook te horen via Soundcloud.

Historisch speeldoosje radiopionier Idzerda eindelijk digitaal

Het speeldoosje van Idzerda
Hét speeldoosje.

03.11.2019 – Het speeldoosje waarmee uitvinder Hans Idzerda op 6 november 1919 zijn eerste officiële draadloze radio-uitzending begon is na 100 jaar eindelijk gedigitaliseerd.
Dat is gebeurd op initiatief van Jingleweb en in samenwerking met de familie van ingenieur Hans Henricus Schotanus à Steringa Idzerda.

Hans Henricus Schotanus à Steringa Idzerda was net 3 dagen 34 jaar oud toen hij op donderdagavond 6 november 1919 vanuit de Beukstraat in Den Haag zijn eerste aangekondigde draadloze radio-uitzending in Nederland maakte. Daarmee is feitelijk de omroep begonnen.

De uitzendingen begonnen steevast met het geluid van een speeldoosje. Daarmee was dit de eerste jingle die ooit op de Nederlandse radio te horen was.

Het speeldoosje van Idzerda
Hét speeldoosje

Nooit solo te horen geweest
Het geluid van de speeldoos is na de beginperiode (1919-1924) tot nu toe slechts 2 keer live op de radio geweest. Op maandag 6 november 1939 t.g.v. 20 jaar radio (VARA) en op zondag 22 mei 2011 in het VPRO-programma ’Instituut Idzerda’ (Radio 1, destijds 18.15 uur).

In die laatste uitzending was kleinzoon Tobias Idzerda te gast. Hij had het speeldoosje recent terug gevonden in de nalatenschap van zijn overleden vader. Het speeldoosje was decennia zoek geweest. In beide radio-uitzendingen werd echter gewoon door de muziek van het speeldoosje heen gepraat.

Technicus Jurgen Dorst tijdens de opnamen van het speeldoosje.

Gedigitaliseerd
Op initiatief van Jelle Boonstra en Benno Roozen (Jingleweb) is nu eindelijk het geluid van het speeldoosje gedigitaliseerd zonder tussenkomst van menselijke stemmen. De opnamen waren afgelopen vrijdag 1 november 2019 in de studio van Ziaja en Dorst in Leiderdorp. Het historische speeldoosje van radiopionier Idzerda is daarmee eindelijk digitaal. Later deze week meer hierover op Jingleweb.

Meer over Hans Idzerda en zijn verhaal:
Den Haag Wiki

De jingles van Sjoerd van den Broek

Sjoerd van den Broek – foto Ger Adrichem

29.10.2019 – Weinig lezers van Jingleweb zullen zijn naam kennen, maar zijn jingles zijn wél bekend. Sjoerd van den Broek is wat dat betreft een relatief stille jinglemaker, maar met een grote muzikale kracht. Zijn allereerste wapenfeit? “Wat moet ik aan vandaag? Van Inkels kledingadvies!” Die ken je zéker.
We belden met Sjoerd om zijn jingleliefde op te tekenen.

Je moet er blij van worden
“Je moet je oren spitsen als je een jingle hoort. Je moet er om kunnen lachen en je afvragen: wat gebeurt er op de radio?”. Dat is in essentie waar het voor Sjoerd om draait bij jingles. “Toen vroeger de muziek van plaat werd gedraaid, bleef er wel eens een plaat hangen. Dát moment, dat de luisteraar er weer bij is, dát moment moet je zien te bereiken met een jingle. Je moet er blij van worden.”

Vrije radiomakers
Het zijn niet voor niets de ‘vrije radiomakers’ die aankloppen bij Sjoerd: Rob Stenders, Jeroen van Inkel, Dolf Jansen. Mensen die een vrije geest hebben en in zeker zin grenzeloos te werk kunnen gaan.
Sjoerd is van oorsprong radiotechnicus. Vanaf 1980 werkte hij eerst bij de NOS en later het NOB (Nederlands Omroepproduktie Bedrijf), dat technici en studio’s leverde aan de publieke omroepen. Hij zat destijds in het ‘cluster’ van de omroepen Veronica, VPRO en VARA. Daardoor werkte hij samen met radiomakers als Kees Baars, Jeroen van Inkel, en Jan Douwe Kroeske.

Muzikant of technicus
Dan, verder aan de telefoon: “Wat ik me voel; muzikant of technicus? Misschien wel allebei.” Maar in feite is Sjoerd alles: componist, arrangeur, technicus, drummer, toetsenist, gitarist en mixer, want al deze takken van sport beheerst hij tot in de details. Het enige dat hij verder nodig heeft bij het maken van zijn jingles zijn zangeressen. “De rest doe ik zelf, ook de zang.” De jingles maakt hij onder de naam Keynote Productions.
“Ik vind het altijd lachen als radiomakers me vertellen dat er een jingle van me is aangevraagd. Want dat gebeurt nog al eens: Wat moet ik aan vandaag? (Van Inkels Kledingadvies) en ook Rigter in de morgen zijn nogal eens aangevraagd. Lachen toch?!”

Veel geleerd
Dit is wat hij op zijn site zegt over die omroepperiode: “Als stimulatie mocht je in je vrije tijd gebruik maken van de studio’s om beter in je vak te worden. Menig maandagavond deed ik dat in de hoorspel studio van de VARA. Samen met Bert Vervoorn (soms ook met Nico Langeveld). We namen iedere avond een liedje op en mixten dit ook af, vaak gebruik makend van de laatste technische snufjes. Ik heb muzikaal en technisch enorm veel geleerd van Bert en ook van onze toenmalige chef en vriend Ruud Kleijn. Een meer dan prachtige herinnering”, aldus Van den Broek op zijn site.

Sjoerd werkte overigens in die jaren ook in de SVEM, de experimentele studio voor muziek, waarover wij eerder een bericht schreven op Jingleweb.

Andere dingen dan jingles
De komende maanden zal het er bij Sjoerd niet van komen om weer eens jingles te maken. Zijn tijd gaat grotendeels op aan spelen op de Flower Power Cruise (met 60’s muziek), de Rock and Romance cruise (met 70’s muziek), het afmaken van een nieuw eigen album en met optredens van zijn ‘eigen’ band LSB Experience.

Jingle-oeuvre
Een complete opsomming van zijn jingle-oeuvre? We doen een poging: Rigter in de morgen, Rob Stenders (Stenders Vroeg en Stenders vroeg op), Goud van Oud, Leuk is anders, Curry & Van Inkel, Rinkeldekinkel, KinK ClassX, VARA, Syb(rand) Verwer en Giel Beelen.

Op de site van Sjoerd van den Broek staan veel jingles.
Op onze Jingleweb Soundcloud pagina kun je jingles horen die niet op de site van Sjoerd staan.

TM Studios maakt remake tune Dallas

De tune van Dallas in een unieke Marconi-versie

24.10.2019 – TM Studios in Dallas heeft recent een leuke klus gehad. Het produceren en uiteindelijk live zingen van de tune van … Dallas. TM Studios heeft vanwege de 30e verjaardag van de Marconiprijsuitreiking een speciale versie van de TV-tune gemaakt omdat de uitreiking in Dallas was. Daar hoorde ook een leader bij, gebaseerd op de originele TV-serie Dallas.
Mooi gedaan en leuk om naar te kijken en te luisteren. En te vergelijken. Dit is de nieuwe versie, en dit de aloude Dallas-versie.

De NAB Marconi Radio Awards worden jaarlijks uitgereikt aan radiostations en buitengewone on-air personalities. De uitreiking was dit jaar op 26 september. Bekijk hier de complete lijst met winnaars.